Nuttige afspraken bij een tentoonstelling

Wat je zeker moet bekijken vooraleer een overeenkomst te ondertekenen.

Als je niet de meest gerede partij bent en je krijgt het contract onder de neus geschoven door je medecontractant is dat geen reden tot verontrusting. Er bestaat immers geen modelovereenkomst die moet geheiligd worden. Het gaat over een consensus die evenwel alle praktische kanten moet bespreken. Het gaat vooral over duidelijkheid, over hoe de respectievelijke overeenkomsten moeten worden uitgevoerd.

Het volstaat dus het contract te lezen en vast te stellen of alle onderstaande elementen erin zijn opgenomen of beschreven. Indien onbesproken in de overeenkomst is het goed deze eraan toe te voegen. Zowel de kunstenaar als de tentoonsteller of de consignee, uit elk z’n standpunt, heeft er belang bij in de overeenkomst over een paar vaste elementen na te denken, om zijn courante belangen behartigen en zo latere discussie of spijt uit te sluiten.

1. Tips voor het lezen van een contract.

  • Het lijkt triviaal, maar je moet het project van de overeenkomst goed lezen van boven naar beneden, en niet ergens in het midden vertrekken vanuit een bepaalde clausule over een bepaald onderwerp. Clausules op zich kunnen soms irrevelant zijn als je ze in de totaliteit van de overeenkomst plaatst, want kunnen worden afgezwakt of totaal verdraaid worden in andere clausules.
     
  • Onderteken nooit dezelfde dag een overeenkomst. Laat alles bezinken tot ’s anderendaags.
     
  • Als je twijfels hebt laat je bijstaan voor verduidelijking. Het Kunstenloket kan je hierin bijstaan.
     
  • Last but not least: zorg ervoor dat je medecontractant duidelijk is geïdentificeerd.
     

2. De nuttige inhoud van de meest voorkomende overeenkomsten tentoonstellen.

Tentoonstellingen kennen doorgaans de princiepsovereenkomst met de kunstenaar, de leenovereenkomst, het condition report, de consignatieovereenkomst en de verkoopovereenkomst.
 

1. De tentoonstellingsovereenkomst

De tentoonstellingsovereenkomst wordt gesloten tussen de kunstenaar en de tentoonsteller. Best worden er niet teveel details vermeld in dit vroege maar principiële stadium van de tentoonstelling. Gezien het deels raakt aan (onoverdraagbare) morele rechten van de kunstenaar moet dit worden afgesloten met de kunstenaar zelf, en niet met zijn vzw of vennootschap.

a.  Vermelding van het concept van de tentoonstelling. Dit staat centraal in de overeenkomst gezien het morele recht van de kunstenaar zich te verzetten tegen een wijze van tentoonstellen die hij ongepast vindt. Dit betreft zowel de thematiek als de vermelding van andere   kunstenaars die deelnemen al dan niet in confrontatie met zijn werk. 

b.  Vermelding van de kunstwerken waarvoor de kunstenaar zijn toestemming geeft om deel te nemen aan de tentoonstelling. Dit is ook noodzakelijk opdat de eigenaar van het kunstwerk zou zeker zijn dat de kunstenaar zich niet zal verzetten tegen de tentoonstelling van de in leen gevraagde kunstwerk(en).

c.  Vermelding van de vergoeding en/of hanggeld (facultatief) van de kunstenaar, en timing van de betaling en de verwachte prestatie van de kunstenaar bij opstellen en afbreken van de tentoonstelling.

d.  Regeling van het gebruik van het beeldrecht van de werken door de tentoonsteller, met of zonder vergoeding, voor welke periode en plaats (België, Europa, wereldwijd) 

e.  Vermelding van de periode van de terbeschikkingstelling van de kunstwerken en de periode van tentoonstelling.

f.  Eventuele regelingen in verband met het maken van een kunstwerk” in situ” (timing, vergoeding, wie wordt achteraf eigenaar)

g.  Eventuele verbintenis van de tentoonsteller tot het maken van een cataloog van de tentoonstelling en het aantal exemplaren dat de kunstenaar krijgt.

h.  Bijzondere clausules te doen gelden al naargelang de omstandigheden.

 

2. De leenovereenkomst (loan form)

De leenovereenkomst (of loan form) is een overeenkomst tussen de tentoonsteller en de eigenaar van het kunstwerk, of zijn gevolmachtigde, dus niet noodzakelijk de kunstenaar.

De eigenaar van het werk moet er zich van vergewissen dat de kunstenaar akkoord gaat met de geplande tentoonstelling.
 

a.  Beschrijving (incl. foto) uitgeleend kunstwerk

b.  Bijzondere zorgvoor het kunstwerk

c.  Plaats en periode van tentoonstelling

d.  Periode van terbeschikkingstelling

e.  Adres en datum voor pick up(vanaf…. )

f.  Wie betaalt het transportheen en terug, alsook de verpakking van het kunstwerk.

g.  Wijze en waarde van verzekering(“werkelijke waarde” – “aangenomen waarde”).

Opgelet: verzekering in “werkelijke waarde”: nooit verkochte kunstwerken worden zelden op de retailprijs geschat door de experts van de verzekering, eerder op de productiewaarde of verkoopprijs aan galerie – oververzekering in “werkelijke waarde” is zinloos.

h.  Maximale termijn voor terugzendingna de tentoonstelling

i.  Adres van terugzending.

j.  Eventuele vergoeding.Dit is gewoonlijk onbestaand, maar de eigenaar kan een vergoeding vragen, als een soort huur. Dit mag niet verward worden met “hanggeld” voor de kunstenaar dat als een soort auteursrecht kan worden beschouwd.

k.  Clausule verplichte voorlegging verzekeringsattest: het werk wordt alleen op transport gesteld dan na voorlegging van het attest.

l.  Een bijkomende voorwaarde kan zijn het maken van een cataloog, voor zover dit niet in de tentoonstellingsovereenkomst staat, waarvan de eigenaar dan als compensatie/vergoeding een aantal exemplaren krijgt.

 

3. Condition report

Het condition report wordt opgesteld op het moment dat het werk verpakt wordt en uitgepakt wordt. Het beschrijft de toestand van het werk en wordt best gedocumenteerd met foto’s als er bestaande schade is. Er zullen dus per tentoonstelling na het eerste rapport nog in het totaal drie vergelijkende condition reports worden opgesteld. Deze bevatten de verschillen met het eerst opgestelde rapport.

Volgens de regels van de kunst moet het kunstwerk verpakt worden op de plaats waar het hangt en uitgepakt op de plaats waar het zal gehangen worden. Zo wordt het niet onbeschermd verplaatst. Verzekeringen weten dat de meeste schade ontstaat bij transport en verplaatsing (handling) van het werk.

 

4. Een consignatieovereenkomst

Een consignatieovereenkomst is als een leenovereenkomst, maar met de mogelijkheid tot verkoop door de tentoonsteller. Dat kan bijvoorbeeld een galerie zijn.

Een consignatie houdt niet altijd een permanente tentoonstelling van alle geconsigneerde werken in, het kan ook gewoon een vrije terbeschikkingstelling zijn. Uiteraard zal de consignee  de werken moeten tentoonstellen, zij het niet niet alle werken, om deze te kunnen verkopen.

Volgende vermeldingen zijn, naast deze van een leenovereenkomst, een must:

a.  Retailprijs van de werken – en in welke mate afwijkingen mogelijk of niet mogelijk zijn

b.  De verkoopcommissie van de consignee.

c.  De wijze van facturatie: wie factureert aan de koper?

d.  Termijn van betaling aan de kunstenaar.

e.  Verzekering t o v kunstenaar te kunnen beschikken over de gegevens van de koper ter uitoefening van zijn auteursrecht (fotograferen van het werk enz.)

f.  Regeling van het gebruik van het beeldrecht van de werken door de consignee, bij regel zonder vergoeding, voor welke periode en plaats (België, Europa, wereldwijd)

g.  Dat het kunstwerk(en) niet is (zijn) geregistreerd bij een beheervennootschap, en de kunstenaar de consignee vrijwaart van alle desbetreffende vorderingen. Het  is dus een totale afrader voor een kunstenaar zijn werken te registreren bij bvb SOFAM als hij met tussenpersonen werkt gezien hij  geen afstand kan van doen van het copyright van die werken.

 

5. Offerte/Verkoopovereenkomst/Factuur

Verkoopsvoorwaarden moeten in zo een vroeg mogelijk stadium kenbaar worden gemaakt en aanvaard door de koper. Als bijvoorbeeld voor het eerst op de factuur verkoopsvoorwaarden staan vermeld, is dit van generlei waarde. Tenzij het gaat over iets van dwingend recht of de factuur “voor aanvaard” werd ondertekend door de koper.

De offerte/verkoopovereenkomst betreffende een kunstwerk bevat bij voorkeur de volgende gegevens:

a.  Naam van de kunstenaar

b.  Titel van het werk en productiejaar

c.  Techniek

d.  Graad van uniciteit: Is het een enig origineel, bestaan er meerdere originelen, of is het een multiple met vermelding van de nummering op het totale aantal geproduceerde exemplaren.

e.  Foto van het werk

f.  Verkoopsom en betalingsmodaliteiten en wat al dan niet in de prijs is inbegrepen.

Zoals transport, kader, verpakking voor transport enz.

g.  Uittreksel uit de auteurswetgeving. Alhoewel van dwingend recht, is het is handig dit te vermelden omdat de koper er meestal geen kennis van heeft dat bij de aankoop van een kunstwerk alleen maar het recht tot tentoonstellen aan hem wordt overgedragen en dan nog onder voorwaarden. Alle andere auteursrechten, zoals copyright, blijven bij de kunstenaar. De auteurswet beschermt ook de koper tegen het ongeoorloofd dupliceren van een kunstwerk dat als uniek is verkocht. Het is om redenen van geloofwaardigheid beter dit te vermelden onder vorm van uittreksel uit de wetgeving dan in de vorm van een zelfgeschreven clausule.

Art.3§1 auteurswet.
Met het oog op de uitoefening van zijn vermogensrechten moet de auteur op een redelijke manier toegang tot zijn werk behouden.

Art.9 auteurswet.
Tenzij anders is overeengekomen, wordt bij de overdracht van een werk van beeldende kunst aan de verkrijger het recht overgedragen het werk als dusdanig tentoon te stellen, in omstandigheden die geen afbreuk doen aan de eer of de faam van de auteur; de andere auteursrechten worden echter niet overgedragen.

Tenzij anders is overeengekomen of tenzij andere gebruiken heersen, heeft de overdracht van een werk van beeldende kunst het verbod tot gevolg om er andere identieke exemplaren van te maken.

h.  Uitgestelde eigendomsoverdracht: vermelding dat de eigendomsoverdracht pas effectief wordt of het echtheidscertificaat pas wordt afgeleverd na ontvangst van de volledige betaling.

 

x

Cookies

Deze website gebruikt zowel functionele als niet-functionele cookies. Voor het plaatsen en uitlezen van niet-functionele cookies hebben wij uw voorafgaande toestemming nodig; voor functionele cookies niet. U kunt het gebruik van cookies later nog wijzigen en uw voorkeuren aanpassen.
Meer info in ons Cookiebeleid.
Akkoord