Alles over btw

Btw is een consumptiebelasting. De belasting over de toegevoegde waarde (btw) vormt een algemene belasting op het gebruik en verbruik van goederen en diensten. Het is een omzetbelasting die door jou als btw-belastingplichtige wordt aangerekend op de prijs van de door jou verrichte leveringen van goederen en diensten. De btw die je aan je klanten aanrekent, draag je af aan de fiscus na aftrek van het bedrag aan btw dat je zelf verschuldigd bent aan je leveranciers of dienstverrichters. In principe draag je dus uiteindelijk aan de overheid enkel belasting af op de door jou toegevoegde waarde. De btw-last komt daardoor dus alleen terecht op de eindconsumenten: zij betalen btw op de door hen verkregen goederen en diensten zonder dat zij die btw nog kunnen recupereren.

Wat is het recht op aftrek?

Telkens als een goed wordt verkocht of een dienst wordt gepresteerd tegen vergoeding, wordt daarop btw geheven. De bedoeling is dat de eindverbruiker van het goed of de dienst uiteindelijk de btw zal betalen. Dat resultaat wordt bereikt door één van de meest kenmerkende aspecten van het btw-stelsel: het recht op aftrek. Het recht op aftrek kan als volgt worden samengevat: een persoon die btw aanrekent op zijn uitgaande facturen, mag de btw die hem op zijn inkomende facturen wordt aangerekend, aftrekken. Op die manier is de aan hem aangerekende btw niet kostenverhogend. Het recht op aftrek behoort toe aan belastingplichtigen die btw aanrekenen op hun prestaties. Niet-btw-plichtigen (zoals particulieren) of personen die alleen vrijgestelde activiteiten uitoefenen (zoals vrijgestelde kunstenaars) hebben geen recht op aftrek. Voor hen is de btw altijd een extra kost.

Voorbeeld

Cd-verkoop

Basisbedrag

21% btw

Aangerekend totaalbedrag

Door te storten btw

Platenfirma verkoopt aan groothandelaar

1000

210

1210

210

Groothandelaar verkoopt aan platenwinkel

1200

252

1452

252 (BTW inkomst ) – 210 (BTW uitgave ) = 42

(De groothandelaar stort  42 euro door aan de fiscus)

Platenwinkel verkoopt aan klanten

1500

315

1815

315 (BTW inkomst ) – 252 (BTW uitgave ) = 63

(De platenwinkel stort 63 euro door aan de fiscus)

Uit het voorbeeld blijkt dat de btw neutraal is voor iedereen in de verkoopsketen behalve voor de eindverbruiker. Het zijn uiteindelijk de klanten van de platenwinkel die de btw van 315 euro betalen zonder dat ze de mogelijkheid hebben om de betaalde btw af te trekken.

Ben je btw-plichtig?

Om als natuurlijke persoon (man of vrouw), rechtspersoon (vzw, bvba enzovoort) of groepering zonder rechtspersoonlijkheid btw-plichtig te zijn, moeten de volgende voorwaarden voldaan zijn:

  • Je kunstbeoefening kadert in een economische activiteit:
    Zodra je een zekere organisatie ontwikkelt en een vergoeding vraagt voor je artistieke prestaties, zal de kunstbeoefening als een economische activiteit worden beschouwd. Als je enkel voor jezelf of voor je familie kunst maakt, ben je niet btw-plichtig omdat je geen verrijking nastreeft. Er is dus altijd een vergoeding vereist om btw-plichtig te zijn. Zo oordeelde het Hof van Justitie dat een straatmuzikant voor die activiteit geen btw-plichtige is omdat hij geen vergoeding vraagt voor zijn diensten. De vergoedingen die hij ontvangt van de passanten worden vrijwillig gegeven.
     
  • Je levert goederen of verricht diensten die in het BTW-Wetboek (WBTW) zijn omschreven:
    • Goederen leveren: je draagt de macht over om als eigenaar te beschikken over een lichamelijk roerend of een nieuw onroerend goed.
      Voorbeelden: een beeldhouwwerk verkopen, juwelen leveren.
    • Diensten verrichten: je verricht een dienst als het niet gaat om een levering van goederen. Je hoeft enkel btw te betalen als je een tegenprestatie ontvangt in ruil voor de dienst.

    Voorbeelden: tatoeage plaatsen, etalage inrichten, muziekoptreden geven. Het onderscheid tussen levering en dienst is van belang als er verschillende landen bij komen kijken en om te betalen welk tarief van toepassing is.

  • Je kunstbeoefening gebeurt geregeld, met een zekere regelmaat:
    Eerder toevallige handelingen zijn niet aan btw onderworpen. Volgens de administratie veronderstelt een geregelde werkzaamheid een opeenvolging van handelingen. Die handelingen kunnen wel worden verricht met min of meer lange tussenpozen. Volgens de administratie wordt er zelfs een geregelde werkzaamheid uitgeoefend door diegene die in het kader van een jaarlijks georganiseerde samenkomst handelingen verricht die in het BTW-wetboek omschreven zijn. Zelfs als een kunstenaar voor de eerste keer met het oog op verkoop van zijn werken deelneemt aan een tentoonstelling, kan dat voldoende zijn om te spreken van voldoende regelmaat.
     
  • Je kunstbeoefening gebeurt op zelfstandige basis:

    Verricht je als werknemer prestaties voor je werkgever? Dan hoef je geen btw te betalen.
    Voorbeeld: je bent muzikant en werknemer van een vennootschap die concerten organiseert. De vennootschap-werkgever betaalt maandelijks je loon. Daarop is geen btw van toepassing. Als de vennootschap een concert organiseert en je prestaties als muzikant gaat factureren, zal zij daar wel btw moeten op aanrekenen. Enkel in de relatie werkgever-werknemer is er geen sprake van btw.

    De kwalificatie als 'zelfstandige' in het kader van de btw-wetgeving en die in het kader van de sociale zekerheid is niet altijd dezelfde. Sinds de invoering van het nieuwe sociaal statuut voor kunstenaars, worden kunstenaars voor de toepassing van de sociale zekerheid gelijkgesteld met werknemers. Die gelijkstelling heeft wel geen gevolgen op het vlak van de btw-plicht. Een kunstenaar die anders dan in het kader van een arbeidsovereenkomst leveringen doet of diensten verricht, zal beschouwd worden als btw-plichtige.
    Voorbeeld:
    Een zelfstandig beeldhouwer krijgt de opdracht om een beeld te maken voor een bepaalde onderneming. Op het vlak van de sociale zekerheid zal de beeldhouwer als werknemer kunnen gekwalificeerd worden. Voor btw-doeleinden blijft hij een zelfstandige en dus btw-plichtige.
    Veel kunstenaars werken met SBKs. Er wordt dan een arbeidsovereenkomst gesloten tussen de kunstenaar en het SBK. Ook de opdrachtgevers in de artistieke sector zullen vaak een arbeidsovereenkomst sluiten met de kunstenaar als de kunstenaar niet kiest voor het zelfstandigenstatuut. Als er een arbeidsovereenkomst bestaat, is de kunstenaar nooit btw-plichtig!
    In de regel kan gesteld worden dat wanneer je op zelfstandige basis van kunst je beroep hebt gemaakt, je btw-plichtig bent!

    Let op! Ook al voldoe je aan alle voorwaarden om btw-plichtige te zijn, dat betekent nog niet dat je ook daadwerkelijk een btw-nummer moet aanvragen en btw-aangiftes moet indienen. Je moet nagaan of de artistieke prestaties al dan niet vrijgesteld zijn (zie verder). Auteurs en componisten die voor het verlenen van licenties inzake auteursrechten, een beroep doen op de tussenkomst van een beheersvennootschap (zoals SABAM), moeten geen btw-registratie vragen. SABAM wordt geacht zelf die licenties te verlenen (zie aanschrijving nr. 166 van 25 november 1971 op www.fisconetplus.be).
    Het is niet belangrijk:

    • of je die werkzaamheid met of zonder winstoogmerk uitoefent. Ook een vzw kan dus btw-plichtig zijn. Wel is het zo dat vele vzw's binnen de artistieke sector enkel vrijgestelde activiteiten verrichten zodat zij geen btw-nummer moeten aanvragen, geen aangiftes indienen en geen btw moeten aanrekenen. Keerzijde is uiteraard dat zij de btw op hun inkomende handelingen niet in aftrek kunnen nemen.
    • of die werkzaamheid hetzij hoofdzakelijk, hetzij aanvullend uitgeoefend wordt. Ook een zelfstandige in bijberoep kan dus btw-plichtig zijn.

Moet je btw aanrekenen?

Alle handelingen die je als btw-plichtige stelt, zijn belastbaar. Enkel voor de handelingen die expliciet vrijgesteld zijn in het BTW-Wetboek is dat niet het geval. Als die vrijstelling er is, mag je geen btw aanrekenen.

Je kunt er wel voor kiezen om geen btw aan te rekenen op de levering van goederen en diensten als je een kleine onderneming bent. Je hebt dan geen recht op aftrek van btw. Op de factuur moet je vermelden 'kleine onderneming onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting. Btw niet van toepassing'. Je wordt beschouwd als een 'kleine onderneming' als je als btw-plichtige een jaarlijkse omzet hebt die lager is dan 25.000 euro. Het is niet altijd aan te raden om te kiezen voor het vrijstellingsregime voor kleine ondernemingen. Voor sommige activiteiten kan het interessant zijn om btw aan te rekenen. De btw-aftrek op je uitgaven kan een groot kostenverlagend effect hebben.

Hoeveel btw moet je aanrekenen en waarvoor bestaat er een vrijstelling van btw?

  • Uitvoerende kunstenaars (muzikanten, acteurs, dansers enzovoort):
    • Optredens en voorstellingen: vrijstelling (artikel 44, § 2, 8° WBTW) of 6 % (tabel A, diensten, XXIV, KB nr. 20)
      De vrijstelling voor uitvoerende artiesten wordt uitvoerig besproken in een administratieve aanschrijving van 1997 (aanschrijving 13 van 19 november 1997, BTW Rev., nr. 131, 1092 – 1107 die je vindt op www.fisconetplus.be). Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie moeten de vrijstellingen strikt worden geïnterpreteerd. De vrijstelling is alleen van toepassing op de diensten aan en niet op de diensten door organisatoren. Zo wordt het entreegeld voor een bijeenkomst of een voorstelling in principe altijd belast, ook bij een zelf georganiseerd optreden (tenzij de vrijstelling van art. 44 § 2, 9° WBTW van toepassing is).
      De artistieke diensten van uitvoerende artiesten zijn vrijgesteld van btw als aan ALLE volgende voorwaarden is voldaan:
      • De dienstverrichter moet een uitvoerende artiest zijn: 

        Uitvoerende artiesten

        Geen uitvoerende artiesten

        Orkestleiders 

        Muzikanten 

        Dirigenten 

        Circusartiesten 

        Regisseur van toneelstukken of films 

        Personen die documentaires of animatiefilms inspreken 

        Personen die een vertaling van een film inspreken 

        Chansonniers 

        Conferenciers 

        Cabaretiers 

        Mannequins 

        Fotomodellen 

        Speakers bij een modeshow 

        Enzovoort

        Decorateurs 

        Grimeurs 

        Kappers 

        Rekwisiteurs

        Kostuumontwerpers 

        Souffleurs 

        Cameramannen

        Geluidstechnici 

        Filmmonteurs

        Impresario’s

        Personen die reclameboodschappen inspreken

        Enzovoort

         

         De aangehaalde voorbeelden zijn gebaseerd op een administratieve aanschrijving van 1997 (aanschrijving 13 van 19 november 1997, BTW Rev., nr. 131, 1092 – 1107 zie www.fisconetplus.be). De rigide wijze waarop bepaalde diensten als niet-artistiek worden bestempeld, is op zijn minst betwistbaar: er lijkt weinig reden om te stellen dat de prestaties van een kostuumontwerper of een filmmonteur niet bijdragen tot de artistieke totstandkoming van een toneelstuk of een film. De rechtbank van Gent oordeelde echter dat de vrijstelling strikt moet worden geïnterpreteerd. De vrijstelling geldt enkel voor uitvoerende artiesten die daadwerkelijk de voorstelling geven, optreden, spelen of acteren. Iemand die slechts ondersteunende taken vervult en zelf niet optreedt, kan zich niet op de vrijstelling beroepen, ook al kan zijn of haar bijdrage noodzakelijk zijn (Gent, 6 juni 2006, T.F.R., 15 januari 2007, nr. 314).

        Vroeger ging de Administratie ervan uit dat enkel uitvoerende artiesten die NIET georganiseerd waren in een rechtspersoon (vzw, bvba, nv enzovoort) zich konden beroepen op de vrijstelling. De rechtspersonen rekenden 6 % btw op hun optredens aan. In tabel A van KB nr. 20 wordt namelijk bepaald dat 'op diensten die bestaan in het uitvoeren van toneelwerken, balletten, muziekstukken, circus-, variété of cabaretvoorstellingen en soortgelijke activiteiten en die behoren tot de normale werkzaamheid van acteurs, orkestleiders, muzikanten en andere artiesten’ 6 % is verschuldigd. Belangrijke uitzondering hierop zijn alle diensten die betrekking hebben op reclame. Zij zijn onderworpen aan het basistarief van 21% (lees er verder meer over). Het onderscheid rechtspersonen vs. andere personen werd als onrechtvaardig beschouwd. De rechtbank van Luik vond dat ook. Ze oordeelde - in navolging van Europese rechtspraak van het Hof van Justitie - dat de uitsluiting van de rechtspersonen van de vrijstelling voor uitvoerende artiesten strijdig was met de Europese richtlijn en het gelijkheidsbeginsel (Luik, 18 november 2004, Fiscoloog, 984, 19). In navolging van die rechtspraak, wilde de Administratie dat onderscheid opheffen. In een parlementaire vraag werd aangekondigd dat de vrijstelling voor uitvoerende artiesten vanaf 1 oktober 2005 ook van toepassing was op 'rechtspersonen en groepen'. Het bericht gaf echter aanleiding tot heel wat onrust in de artistieke sector. De toepassing van de vrijstellingsregeling zou namelijk betekenen dat de rechtspersonen die in het verleden wel btw hadden aangerekend en dus ook de aftrek van de voorafbetaalde btw in rekening hadden genomen, die afgetrokken btw zouden moeten herzien en terugstorten. Ten gevolge van de kritiek uit de artistieke sector werd de beslissing om de rechtspersonen ook te onderwerpen aan de vrijstelling verschillende malen uitgesteld. Ten slotte werd meegedeeld door de administratie dat de toepassing van de uitbreiding van die vrijstelling voor de rechtspersonen voorlopig niet werd geëist en men bijgevolg de keuze heeft om al dan niet te opteren voor de vrijstelling. In de toekomst wordt wel een aanpassing van de btw-wetgeving verwacht om duidelijkheid te verschaffen.
         
      • De medecontractant moet een organisator van schouwspelen of concerten, een muziekuitgever of een filmmaker zijn:
        • Organisatoren van schouwspelen en concerten: dat zijn de personen of groeperingen die het thema bepalen, de spreker(s) opzoeken, de deelnemingsprijs vaststellen en vorderen om de voordracht bij te wonen. Het is trouwens die persoon of groepering die op de aanplakbrief of het programma als verantwoordelijke organisator in de ogen van het publiek voorkomt.
        • Uitgevers van grammofoonplaten: de vergoedingen van de platenmaatschappijen aan de uitvoerende artiesten (de zogenaamde royalty’s), die in de regel worden vastgesteld op een percentage van de verkoop van platen en cd’s, zijn bijgevolg van btw vrijgesteld.
        • Makers van films en andere beelddragers: dat zijn de producers die op het hoogste vlak instaan voor de totstandkoming van de film en die de leiding van de uitvoering ervan hebben. Een aantal jaar geleden stelde de Administratie dat prestaties aan televisie- of radio-omroepen niet van de vrijstelling konden genieten (tenzij voor programma's waar een livepubliek aanwezig is), maar de administratie besliste in 2004 dat de vrijstelling van btw ook kan toegepast worden bij radio-en televisieoptredens zonder publiek (beslissing nr. ET 106.882 van 28 juni 2004, zie www.fisconetplus.be).
           
      • De gefactureerde prestaties zijn uitsluitend in uitvoering van een artistieke prestatie (een concert geven, een ballet uitvoeren enzovoort):

        Artistieke prestatie

        Geen artistieke prestatie

        Acteren, zingen, reciteren, declameren, spelen en diensten die behoren tot de geregelde werkzaamheid van uitvoerende artiesten en die live tot stand worden gebracht in culturele centra, schouwburgen, concertzalen, operagebouwen, circustenten enzovoort

        Reclameboodschappen inspreken

        Grammofoonplaten verkopen 

        Foto’s of brochures verkopen door leden van het gezelschap aan de toeschouwers tijdens een opvoering

        Acte de presence

        Zetelen in een jury

        Lintjes doorknippen

        Signeersessies

        Enzovoort

    • Leveringen van goederen: vrijstelling voor vrijgestelde btw-plichtigen (artikel 44, § 2, 13° WBTW)
      Voorbeeld: je bent uitvoerende artiest en voldoet aan alle voorwaarden van de vrijstelling. Op je facturen reken je geen btw aan en de btw op je inkomende facturen kun je niet aftrekken. Wanneer je een piano hebt aangekocht die je gebruikt voor je activiteit als uitvoerende artiest, zul je de daarop aangerekende btw dan ook niet kunnen aftrekken. Stel dat je na een paar jaar de piano verkoopt. De verkoop van piano's is niet expliciet vrijgesteld. Dat zou dus betekenen dat je op die verkoop toch btw zult moet aanrekenen. Onder de volgende voorwaarden is dat niet het geval:
      • de piano werd aangewend ten behoeve van een vrijgestelde activiteit;
      • bij de aankoop van de piano heb je geen recht van aftrek genoten.
         
    • Verkoop van cd’s: 21 %
      De verkoop van cd's valt niet onder het verlaagde tarief. Ondanks het pleidooi van vele artiesten bij de Europese Commissie is op de verkoop van cd's nog altijd 21 % btw van toepassing.
       
    • Reclame: 21 % btw
      Op diensten die bestaan in het uitvoeren van toneelwerken, balletten, muziekstukken, circus-, variété of cabaretvoorstellingen en soortgelijke activiteiten en die behoren tot de normale werkzaamheid van acteurs, orkestleiders, muzikanten en andere artiesten, is 6 % verschuldigd. Belangrijke uitzondering zijn alle diensten die betrekking hebben op reclame. Zij zijn onderworpen aan het basistarief van 21 %. Voorbeelden: een acteur die in een reclamespot speelt of een reclameboodschap inspreekt, rekent 21 % btw aan op zijn prestatie. Ook een artiest die optreedt naar aanleiding van een publiciteitscampagne van een onderneming rekent 21 % btw aan op zijn diensten.
       
    • Royalty’s van platenmaatschappijen: vrijstelling (artikel 44, § 2, 8° WBTW)
      De door de platenmaatschappijen aan de uitvoerende artiesten verleende vergoedingen (de zogenaamde royalty’s) die in de regel worden vastgesteld op een percentage van de verkoop van platen en cd's, zijn van btw vrijgesteld. Dat is enkel het geval als de uitvoerende artiest als fysieke persoon optreedt. Als je als uitvoerende artiest ook de componist bent van de nummers, lees dan ook auteurs en componisten (aanschrijving 13 van 19 november 1997, BTW Rev., nr. 131, 1092 – 1107, zie www.fisconetplus.be).
       
    • Overdracht van naburige rechten: 6 % btw (tabel A, diensten, XXIV, KB nr. 20)
      Als de uitvoerende kunstenaar een vergoeding krijgt voor de overdracht van zijn naburige rechten die geen royalty is, is het verlaagde tarief van 6 % van toepassing. Het artikel bepaalt dat op de overdracht van auteursrechten en het verlenen van rechten op auteursrechten, met uitzondering van die die betrekking hebben op computerprogramma's, 6 % van toepassing is (tabel A van KB nr. 20). De administratie begrijpt onder auteursrechten zowel de auteursrechten (de rechten van de scheppende kunstenaar), als de naburige rechten (de rechten van de uitvoerende kunstenaar). Voorbeeld: een muzikant krijgt een vergoeding van een eigenaar van een website omdat zijn nummers op de site te horen zijn. Op die dienst is 6 % btw van toepassing. Nochtans voerde de administratie bij aanschrijving van 25 november 1971 een uitzondering in: als auteurs of componisten een beroep doen op Sabam of een andere vennootschap die instaat voor de invordering van de vergoedingen voor openbare opvoering van artistieke werken, worden zij niet als btw-plichtigen beschouwd. Als die auteurs geen andere btw-werkzaamheden uitoefenen, zullen zij dus geen btw-nummer moeten aanvragen (aanschrijving nr. 166 van 25 november 1971, zie www.fisconetplus.be).
       
    • Andere: 21 % Als de leveringen en diensten niet zijn vrijgesteld van btw (artikel 44 WBTW) of niet zijn onderworpen aan het verlaagde tarief (tabel A van KB nr. 20), is het normale tarief van 21 % van toepassing.
       
  • Beeldende kunstenaars (schilders, beeldhouwers, ...)
    • Verkoop van kunstwerken: 6 % (tabel A, goederen, XXI, KB nr. 20) of 21 % btw
      • De leveringen van kunstvoorwerpen door de maker of diens rechthebbenden is onderworpen aan 6 % op voorwaarde dat:
        • die door de maker of diens rechthebbende worden verricht;
        • die incidenteel worden verricht door een andere belastingplichtige dan een belastingplichtige wederverkoper wanneer die kunstvoorwerpen door die belastingplichtige zelf zijn ingevoerd of hem zijn geleverd door de maker of diens rechthebbende of wanneer ze te zijnen gunste het recht op volledige aftrek van de belasting over de toegevoegde waarde hebben doen ontstaan;
        • het gaat om een origineel kunstwerk (schilderijen, beeldhouwwerken, gravuren, etsen, litho’s, wandtapijten, keramiek, email, foto’s enzovoort).
          De lijst van opgesomde kunstwerken is limitatief en strikt te interpreteren.
      • Alle andere kunstwerken en kunstvormen die niet expliciet zijn opgenomen in rubriek XXI van bijlage A van KB nr. 20 zijn onderworpen aan het btw-tarief van 21 %.
         
    • Verhuur van kunstwerken: 21 % btw
      De verhuur van kunstwerken is een dienst. Op verhuur van kunstwerken (schilderijen, beeldhouwwerken, foto’s enzovoort) is 21 % btw verschuldigd.
       
    • Restauratie van kunstwerken: 21 % btw
       
    • Contract van uitgave: vrijstelling (§ 3, 3° WBTW van artikel 44)
      Uitgavecontracten van letterkundige werken of kunstwerken die de auteur of de componist met een uitgever sluit, zijn vrijgesteld van btw. Je kunt je enkel op de vrijstelling beroepen, als voldaan is aan de volgende voorwaarden:
      • Voorwaarde 1: auteur = natuurlijke persoon
        De administratie aanvaardt enkel de vrijstelling voor auteurs die als natuurlijke persoon optreden. Wanneer de auteurs optreden onder de vorm van een rechtspersoon, zal de vrijstelling niet van toepassing zijn. Dat onderscheid is misschien onrechtvaardig en discriminerend, maar de stelling werd bevestigd in de rechtspraak.
      • Voorwaarde 2: andere partij = uitgever
        Het contract moet gesloten zijn tussen de auteur en de uitgever, niet bijvoorbeeld tussen 2 uitgevers.
      • Voorwaarde 3: contract van uitgave
        Een contract van uitgave in de zin van artikel 44 § 3, 3° WBTW veronderstelt het bestaan van een auteursrecht in hoofde van de auteur. Het contract heeft de bedoeling het auteursrecht te gelde maken door materiële vermenigvuldiging ervan op een aantal duurzame exemplaren (bijvoorbeeld in boeken), zodat het ter beschikking kan gesteld worden van een groot publiek. De medecontractant moet de verplichting hebben het werk te publiceren.
      Voorbeeld: een schilderij wordt gepubliceerd in een kunstboek. De schilder (als natuurlijke persoon) krijgt hier een vergoeding voor van de uitgever van het kunstboek. De dienst is vrijgesteld van btw.
       
    • Overdracht van auteursrechten: 6 % btw (tabel A, diensten, XXIV, KB nr. 20)
      Voor de vrijstelling van btw voor uitgavecontracten moet het uitgavecontract worden gesloten tussen de auteur als natuurlijke persoon en de uitgever. Als die voorwaarde niet is vervuld, maar er wel sprake is van een overdracht van rechten, is 6 % btw verschuldigd. KB nr. 20 bepaalt dat op de overdracht van auteursrechten en het verlenen van rechten op auteursrechten, met uitzondering van die die betrekking hebben op computerprogramma's, 6 % van toepassing is. Voorbeeld: schilderij wordt gepubliceerd in een kunstboek. De bvba van de schilder (geen natuurlijke persoon) krijgt er een vergoeding voor van de uitgever van het kunstboek. Op die dienst is 6 % btw verschuldigd. Ook moet voor de vrijstelling van btw voor uitgavecontracten het contract de bedoeling hebben het auteursrecht te gelde maken door materiële vermenigvuldiging ervan op duurzame exemplaren (bijvoorbeeld in boeken), zodat het ter beschikking kan gesteld worden van een groot publiek. Soms is er geen sprake van een materiële vermenigvuldiging op duurzame exemplaren, maar wel van een overdracht van auteursrechten. Voorbeeld: een beeldhouwer krijgt een vergoeding omdat hij toelating geeft om zijn beeldhouwwerk op internet (geen vermenigvuldiging op duurzame exemplaren, dus geen uitgavecontract) te vertonen. Op die dienst is 6 % btw van toepassing.
      Bij aanschrijving van 25 november 1971 voerde de administratie een uitzondering op die 6 % in. Als auteurs een beroep doen op Sabam of een andere vennootschap die instaat voor de invordering van de vergoedingen voor openbare opvoering van artistieke werken, worden zij niet als btw-plichtigen beschouwd. Wanneer die auteurs geen andere btw-werkzaamheden uitoefenen, zullen zij dus geen btw-nummer moeten aanvragen (aanschrijving nr. 166 van 25 november 1971, zie www.fisconetplus.be).
       
    • Andere: 21 % Als de leveringen en diensten niet zijn vrijgesteld van btw (artikel 44 WBTW) of niet zijn onderworpen aan het verlaagde tarief (tabel A van K.B. nr. 20), is het normale tarief van 21 % van toepassing.
       
  • Auteurs en componisten
    • Verkoop van couranten, tijdschriften en boeken: 6 % btw (tabel A, goederen, XIX, KB nr. 20)
       
    • Contracten van uitgave: vrijstelling (§ 3, 3° WBTW van artikel 44) Uitgavecontracten van letterkundige werken of kunstwerken die de auteur of de componist met de uitgever sluit, zijn vrijgesteld van btw. Je kunt je enkel op de vrijstelling beroepen, als voldaan is aan volgende voorwaarden:
      • Voorwaarde 1: auteur of toondichter = natuurlijke persoon De administratie aanvaardt enkel de vrijstelling voor auteurs en componisten die als natuurlijke persoon optreden. Wanneer de auteurs of componisten optreden onder de vorm van een rechtspersoon, zal de vrijstelling niet van toepassing zijn. Dat onderscheid is misschien onrechtvaardig en discriminerend, maar de stelling werd bevestigd in de rechtspraak.
      • Voorwaarde 2: andere partij = uitgever
        Het contract moet gesloten zijn tussen de auteur/componist en de uitgever, niet bijvoorbeeld tussen 2 uitgevers.
      • Voorwaarde 3: contract van uitgave
        Een contract van uitgave in de zin van artikel 44 § 3, 3° WBTW veronderstelt het bestaan van een auteursrecht in hoofde van de auteur/toondichter. Het contract heeft de bedoeling het auteursrecht te gelde maken door materiële vermenigvuldiging ervan op een aantal duurzame exemplaren (bijvoorbeeld op cd's of in boeken), zodat het ter beschikking kan gesteld worden van een groot publiek. De medecontractant moet de verplichting hebben het werk te publiceren. Voorbeeld: een auteur sluit een uitgavecontract met de uitgever om zijn roman te publiceren. Die dienst is vrijgesteld van btw. Ook als een componist een platencontract sluit met een platenmaatschappij, is die dienst vrijgesteld van btw.
         
    • Overdracht van auteursrechten: 6 % btw (tabel A, diensten, XXIV, KB nr. 20)
      Voor de vrijstelling van btw voor uitgavecontracten moet het uitgavecontract worden gesloten tussen de auteur als natuurlijke persoon en de uitgever. Als die voorwaarde niet is vervuld, maar er wel sprake is van een overdracht van rechten, is 6 % btw verschuldigd. KB nr. 20 bepaalt dat op de overdracht van auteursrechten en het verlenen van rechten op auteursrechten, met uitzondering van die die betrekking hebben op computerprogramma's, 6 % van toepassing is. Voorbeeld: het gedicht van een dichter wordt gepubliceerd in een tijdschrift. De bvba van de dichter (geen natuurlijke persoon) krijgt er een vergoeding voor van de uitgever van het tijdschrift. Op die dienst is 6 % btw verschuldigd.
      Ook moet voor de vrijstelling van btw voor uitgavecontracten het contract de bedoeling hebben het auteursrecht te gelde maken door materiële vermenigvuldiging ervan op duurzame exemplaren (bijvoorbeeld op cd's of in boeken), zodat het ter beschikking kan gesteld worden van een groot publiek. Soms is er geen sprake van een materiële vermenigvuldiging op duurzame exemplaren, maar wel van een overdracht van auteursrechten.
      Voorbeeld: een componist maakt een compositie voor een toneelgezelschap. Het toneelgezelschap wil het stuk gebruiken tijdens zijn voorstelling. In dat geval is 6 % van toepassing.
      Bij aanschrijving van 25 november 1971 voerde de administratie een uitzondering op die 6 % in. Als auteurs of componisten een beroep doen op Sabam of een andere vennootschap die instaat voor de invordering van de vergoedingen voor openbare opvoering van artistieke werken, worden zij niet als btw-plichtigen beschouwd. Wanneer die auteurs geen andere btw-werkzaamheden uitoefenen, zullen zij dus geen btw-nummer moeten aanvragen (aanschrijving nr. 166 van 25 november 1971, zie www.fisconetplus.be).
       
    • Lezingen en voordrachten: vrijstelling (artikel 44, § 2, 8° WBTW)
      De diensten van voordrachtgevers aan organisatoren van voordrachten zijn vrijgesteld van btw. Een voordrachtgever is éénieder die op een bijeenkomst of op een vergadering spreekt over onderwerpen die het gehoor kunnen onderrichten.
      Voorbeeld: de vergoeding voor een auteur die een bloemlezing geeft uit zijn verzameld werk, is vrijgesteld van btw.
      Die vrijstelling is ook van toepassing op handelingen verricht door personen die optreden als gids wanneer ze worden verstrekt aan een organisator van geleide bezoeken in musea, kastelen, kerken of steden. De vrijstelling is niet van toepassing wanneer gidsen hun diensten rechtstreeks verstrekken aan reizigers of bezoekers.
      De vergoeding of de entreegelden die de organisator vraagt zijn niet vrijgesteld van btw, tenzij de vrijstelling voor culturele instellingen of voor onderwijs van toepassing is.
       
    • Leveringen van goederen: vrijstelling voor vrijgestelde btw-plichtigen (artikel 44, § 2, 13° WBTW)
      Voorbeeld: je bent auteur en voldoet aan alle voorwaarden van de vrijstelling. Op je facturen reken je geen btw aan en de btw op je inkomende facturen kun je niet aftrekken. Als je een computer hebt aangekocht die je gebruikt voor je activiteit als auteur, zul je de daarop aangerekende btw dan ook niet kunnen aftrekken. Stel dat je na een paar jaar de computer verkoopt. De verkoop van computers is niet expliciet vrijgesteld. Dat zou dus betekenen dat je op die verkoop alsnog btw zult moet aanrekenen. Onder de volgende voorwaarden is dat niet het geval:
      • de computer werd gebruikt voor een vrijgestelde activiteit;
      • bij de aankoop van de computer heb je geen recht van aftrek genoten.
         
    • Andere: 21 %
      Als de leveringen en diensten niet zijn vrijgesteld van btw (artikel 44 WBTW) of niet zijn onderworpen aan het verlaagde tarief (tabel A van K.B. nr. 20), is het normale tarief van 21 % van toepassing.

Wanneer is er sprake van gemengde btw-plicht?

  • Wat is gemengde btw-plicht?
    Gemengde btw-plicht ontstaat wanneer een btw-belastingplichtige zowel handelingen verricht die zijn onderworpen zijn aan btw, als handelingen die zijn vrijgesteld van btw door artikelen 39 t.e.m. 42 of artikel 44 WBTW. Voorbeeld: wanneer een beeldend kunstenaar een kunstwerk verkoopt aan een cultureel centrum, zal de kunstenaar daarop btw aanrekenen. Wanneer die beeldende kunstenaar ook auteur is en vergoedingen ontvangt van de uitgever voor het uitgavecontract, factureert hij op die prestaties geen btw. Hij wordt met andere woorden gemengd btw-plichtig.
    Voorbeeld: een erkend cultureel centrum organiseert regelmatig toneelvoorstellingen. Alle voorwaarden om die voorstellingen onder de btw-vrijstelling te laten vallen, zijn voldaan. Daarnaast heeft het cultureel centrum ook een cafetaria. Die inkomsten zijn niet vrijgesteld van btw. Omdat het cultureel centrum zowel vrijgestelde als niet-vrijgestelde activiteiten ontwikkelt, is het een gemengd btw-plichtige.
     
  • Wat zijn de gevolgen van gemengde btw-plicht?
    De gevolgen van de gemengde btw-plicht zijn vooral van belang voor het recht op aftrek. Iedere btw-plichtige heeft recht op aftrek van de btw die hem aangerekend wordt op zijn inkomende facturen, op voorwaarde dat die inkomende facturen betrekking hebben op een activiteit die onderworpen is aan btw. Je kunt dus de btw op je inkomende facturen maar aftrekken in zoverre je btw aanrekent op je uitgaande handelingen.
     
  • Hoe bereken je het recht op aftrek van een gemengd btw-plichtige?
    Je hebt de keuze uit 2 manieren:
    • 1ste manier: methode van het verhoudingsgetal: de omzet van de niet-vrijgestelde handelingen wordt gerelateerd aan de globale omzet.
      Voorbeeld: een cultureel centrum bevindt zich in de volgende situatie:

       

      Cafetaria

      Toneelvoorstellingen

      Omzet

      20.000 euro + 4.200 euro btw

      10.000 euro

       

      Verhoudingsgetal voor recht op aftrek

      20.000/30.000 = 66,67% altijd naar hogere eenheid af te ronden

      Inkomende facturen

      15.000 euro + 3.150 euro btw

      8.000 euro + 1.680 euro btw

      Btw

      3.150 euro

      1.680 euro

      Af te trekken btw

      (3.150 + 1.680) x 67% = 3.236,10 euro

      Te storten btw aan de Schatkist

      4.200 – 3.236,10 = 963,90 euro

    • 2de manier: methode van de werkelijke toerekening: de btw op een inkomende factuur wordt volledig in aftrek genomen wanneer die factuur betrekking heeft op de niet-vrijgestelde activiteit. Omgekeerd zal geen recht op aftrek uitgeoefend worden op de facturen die betrekking hebben op de vrijgestelde activiteit.
      Opnieuw het voorbeeld van het cultureel centrum:

       

      Cafetaria

      Toneelvoorstellingen

      Omzet

      20.000 euro + 4.200 euro btw

      10.000 euro

       

      Inkomende facturen

      15.000 euro + 3.150 euro btw

      8.000 euro + 1.680 euro btw

      Btw

      3.150 euro

      1.680 euro

      Af te trekken btw

      3.150 euro

      Te storten btw aan de Schatkist

      4.200 – 3.150 = 1.050 euro

      Bij gemengde belastingplichtige zal vaak kosten hebben die niet eenduidig aan de ene of andere activiteit kunnen worden toegewezen (bijvoorbeeld administratiekosten of investeringen zoals computers die voor beide activiteiten worden gebruikt). De verhouding die op die kosten wordt toegepast, mag op alle mogelijke wijzen worden vastgesteld, op voorwaarde dat objectieve criteria worden gehanteerd.

      In regel zal de gemengde belastingplichtige de methode van het algemeen verhoudingsgetal toepassen. Wanneer dat zou leiden tot onevenredig recht op aftrek kan de belastingplichtige toelating vragen aan de administratie om de methode van het werkelijk gebruik toe te passen. Ook de administratie kan ingeval van een onevenredig recht op aftrek de methode van het werkelijk gebruik opleggen.

Moet ik op het totale factuurbedrag btw aanrekenen?

De btw wordt berekend door het btw-tarief toe te passen op de 'maatstaf van heffing'. De maatstaf van heffing bestaat uit de tegenprestatie die de belastingplichtige ontvangt van zijn medecontractant. De btw moet worden berekend over alles wat de kunstenaar als tegenprestatie verkrijgt of moet verkrijgen van diegene aan wie het goed wordt geleverd of de dienst wordt verstrekt (of eventueel van een derde), met inbegrip van de subsidies die rechtstreeks met de prijs van die handelingen verband houden.
Meestal zal de tegenprestatie bestaan uit een geldsom. In dat bedrag zijn ook de kosten van commissie, verzekering en vervoer, én de belastingen, rechten en heffingen die de verkoper in rekening brengt, inbegrepen.
Prijsverminderingen, disconto’s, kosten voor gewone en gebruikelijke verpakkingsmiddelen of interesten wegens laattijdige betalingen en de btw zelf behoren niet tot de maatstaf van heffing. Indien een verkoopcontract uitdrukkelijk in een prijsvermindering (uitgedrukt in een percentage of in een vast bedrag) voorziet in vergelijking met de initiële verkoopprijs, moet op de factuur zowel de uiteindelijke aan de klant gevraagde prijs, de initiële prijs, als het bedrag van de door de leverancier toegekende prijsvermindering worden vermeld. Alleen op de werkelijk betaalde som is btw verschuldigd.

Wat zijn de administratieve verplichtingen?

  • Administratieve verplichtingen voor een btw-plichtige vrijgesteld van btw zonder recht op aftrek (een btw-plichtige die enkel in artikel 44 vrijgestelde activiteiten doet).
    • Je verricht je diensten in België met Belgische afnemers en je doet geen aankopen in het buitenland: Je hebt in principe geen administratieve verplichtingen (geen aangifte van aanvang van btw-werkzaamheid op het btw-kantoor, geen btw-aangifte enzovoort).
    • Je verricht grensoverschrijdende diensten of je doet aankopen in het buitenland (ontdek meer over werken in het buitenland). Bijkomende verplichtingen:
      • Bij aankopen van goederen in een andere EU-staat: Doe je aankopen in een andere lidstaat uit de EU die op jaarbasis meer dan 11.200 euro bedragen? Of opteer je om beneden die drempel de aankopen aan Belgische btw te onderwerpen omdat het Belgisch btw-tarief lager is dan het buitenlands btw-tarief (keuzeverklaring indienen op je btw-kantoor)? Dan moet je dat melden bij je btw-kantoor en een bijzondere btw-aangifte indienen. Door die melding krijg je een BE btw-nummer. Je moet altijd je BE btw-nummer meedelen aan de buitenlandse leverancier, als Belgische btw van toepassing is.
      • Bij grensoverschrijdende diensten:
        • Je bent afnemer van een dienst door een dienstverrichter, gevestigd in de EU:
          Bij grensoverschrijdende diensten in de EU, is de btw van toepassing van het land van de afnemer (behoudens de afwijkingen, EU, niet EU). Meld dat bij je btw-kantoor en dien een bijzondere btw-aangifte in ten laatste de 20ste dag van de maand volgend op het kwartaal. Door die melding krijg je een BE btw-nummer toegekend. Je moet altijd je BE btw-nummer meedelen aan de buitenlandse dienstverrichter, als Belgische btw van toepassing is.
        • Je bent verrichter van de dienst aan een afnemer, gevestigd in de EU:
          • Aan een btw-plichtige:
            Bij grensoverschrijdende diensten in de EU, is de btw van toepassing van het land van de afnemer (behoudens de afwijkingen, EU, niet EU). Op je factuur schrijf je ‘btw te voldoen door medecontractant, met verwijzing naar het toepasselijke btw-artikel (EU, niet EU)’. De buitenlandse btw-plichtige afnemer zal dan de btw in het buitenland voldoen. Als het de eerste keer is dat je die dienst verricht, moet je jouw btw-kantoor op de hoogte brengen. Jij krijgt dan een BE btw-nummer toegekend. Bovendien moet je het totale bedrag van diensten die effectief belast worden in het buitenland opnemen in een btw-opgave van intracommunautaire handelingen die per kwartaal worden ingediend.
          • Aan een niet btw-plichtige:
            Bij grensoverschrijdende diensten in de EU, is de btw van toepassing van het land van de dienstverrichter (behoudens de afwijkingen, EU, niet EU). Belgische btw is van toepassing, dus hiervoor gelden geen specifieke administratieve verplichtingen.
             
  • Administratieve verplichtingen voor een kleine onderneming (jaaromzet van minder dan 25.000 euro):
    • Je verricht je diensten in België met Belgische afnemers en je doet geen aankopen in het buitenland:
      • Aangifte van aanvang van werkzaamheid via het formulier 604A: standaardformulier waarin je verklaart een activiteit te beginnen die aan btw onderworpen is. In die aangifte kun je verklaren dat je naar alle waarschijnlijkheid voldoet aan de voorwaarden voor een kleine onderneming. Sinds 1 januari 2010 zal het Btw-nummer dat toegekend is aan kleine vrijgestelde ondernemingen automatisch worden omgezet in een BE btw-nummer.
      • Facturen opmaken: je moet facturen uitschrijven voor de prestaties die je geleverd hebt. Op die facturen mag je wel geen btw aanrekenen. Op de factuur moet volgende vermelding aangebracht: ‘kleine onderneming onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting, btw niet van toepassing’. Je moet geen factuur opmaken als je diensten verricht voor of goederen levert aan particulieren. Een factuur moet alle verplichte vermeldingen bevatten. Die conformiteit is van groot belang, zowel voor de persoon die ze uitschrijft als voor de persoon die ze ontvangt. Wanneer je een niet-conforme factuur zou uitschrijven heeft dat als gevolg dat je een boete kunt oplopen. Maar ook voor je medecontractant heeft een ontvangen niet-conforme factuur vervelende gevolgen. De btw die je dan aanrekende, is niet aftrekbaar. Elke factuur moet minstens volgende vermeldingen te bevatten:
        • datum en volgnummer;
        • naam, adres, ondernemingsnummer en btw-nummer van de btw-plichtige;
        • naam, adres en eventueel btw-nummer van de medecontractant;
        • beschrijving van de levering of van de dienst die gefactureerd wordt;
        • maatstaf van heffing per tarief;
        • tarief en bedrag van de verschuldigde belasting.
      • Stukken met betrekking tot je economische activiteit bewaren: inkomende facturen en dubbels van je uitgaande facturen bewaren volgens een ononderbroken reeks nummers, toegekend bij de ontvangst of uitreiking ervan. Je kunt ook een inkomend en een uitgaand factuurboek houden.
      • Dagboek van ontvangsten per dag bijhouden.
      • Jaarlijkse klantenlisting opstellen: listing van de belastingplichtige afnemers indien (voor 31 maart van het volgende jaar). Op die listing moet enkel de jaaromzet ingevuld worden in het daarvoor voorziene kader.
      • Overschrijding van drempel van 25.000 euro melden door middel van een aangetekende brief aan het bevoegde btw-kantoor: de maand daarna word je gewoon btw-plichtige.
      • Stopzetting van activiteit melden.
    • Je verricht grensoverschrijdende diensten of je doet aankopen in het buitenland (ontdek meer over werken in het buitenland: EU, niet EU). Bijkomende verplichtingen:
      • Bij aankopen van goederen in een andere EU-staat:
        Doe je aankopen in een andere lidstaat uit de EU die op jaarbasis meer dan 11.200 euro bedragen? Of opteer je om beneden die drempel de aankopen aan Belgische btw te onderwerpen omdat het Belgisch btw-tarief lager is dan het buitenlands btw-tarief (keuzeverklaring indienen op je btw-kantoor)? Dan moet je dat melden bij je btw-kantoor en een bijzondere btw-aangifte indienen. Door die melding krijg je een BE btw-nummer. Je moet altijd je BE btw-nummer meedelen aan de buitenlandse leverancier, als Belgische btw van toepassing is.
      • Bij grensoverschrijdende diensten:
        • Je bent afnemer van een dienst door een dienstverrichter, gevestigd in de EU:
          Bij grensoverschrijdende diensten in de EU, is de btw van toepassing van het land van de afnemer (behoudens de afwijkingen, EU, niet EU). Meld dat bij je btw-kantoor en dien een bijzondere btw-aangifte in ten laatste de 20ste dag van de maand volgend op het kwartaal. Door die melding krijg je een BE btw-nummer toegekend. Je moet altijd je BE btw-nummer meedelen aan de buitenlandse dienstverrichter, als Belgische btw van toepassing is.
        • Je bent verrichter van de dienst aan een afnemer, gevestigd in de EU:
          • Aan een btw-plichtige:
            Bij grensoverschrijdende diensten in de EU, is de btw van toepassing van het land van de afnemer (behoudens de afwijkingen, EU, niet EU). Op je factuur schrijf je ‘btw te voldoen door medecontractant, met verwijzing naar het toepasselijke btw-artikel (EU, niet EU)’.
            De buitenlandse btw-plichtige afnemer zal dan de btw in het buitenland voldoen. Als het de eerste keer is dat je die dienst verricht, moet je jouw btw-kantoor op de hoogte brengen. Jij krijgt dan een BE btw-nummer toegekend. Bovendien moet je het totale bedrag van diensten die effectief belast worden in het buitenland opnemen in een btw-opgave van intracommunautaire handelingen die per kwartaal worden ingediend.
          • Aan een niet btw-plichtige: Bij grensoverschrijdende diensten in de EU, is de btw van toepassing van het land van de dienstverrichter (behoudens de afwijkingen, EU, niet EU). Belgische btw is van toepassing, dus hiervoor gelden geen specifieke administratieve verplichtingen.
             
  • Administratieve verplichtingen voor een gewone btw-plichtige:
    • Aangifte van aanvang van werkzaamheid bij het btw-controlekantoor van zijn woonplaats.
    • Btw-aangifte indienen: elk kwartaal of elke maand (bij omzet boven 1.000.000 euro of verrichten van vrijgestelde intracommunautaire leveringen van goederen voor een jaarlijks bedrag van meer dan 400.000 euro).
    • Facturen opmaken: je moet facturen uitschrijven en daarop btw aanrekenen. Een factuur moet alle verplichte vermeldingen bevatten. Die conformiteit is van groot belang, zowel voor de persoon die ze uitschrijft als voor de persoon die ze ontvangt. Wanneer je een niet-conforme factuur zou uitschrijven heeft dat tot gevolg dat je een boete kunt oplopen. Maar ook voor je medecontractant heeft een ontvangen niet-conforme factuur vervelende gevolgen. De btw die je dan aanrekende, is niet aftrekbaar. Elke factuur moet minstens volgende vermeldingen te bevatten:
      • datum en volgnummer;
      • naam, adres, ondernemingsnummer en btw-nummer van jezelf;
      • naam, adres en eventueel btw-nummer van de medecontractant;
      • beschrijving van de levering of van de dienst die gefactureerd wordt;
      • maatstaf van heffing per tarief;
      • tarief en bedrag van de verschuldigde belasting.
      Als je geen btw aanrekent op je factuur moet de reden vermeld staan op de factuur, bijvoorbeeld:
      • Een beeldend kunstenaar verkoopt een schilderij aan een Franse vennootschap die een Frans btw-nummer opgeeft. Het schilderij wordt van het atelier in België naar de zetel van de vennootschap in Parijs vervoerd. De beeldend kunstenaar zal geen btw aanrekenen. Op zijn factuur vermeldt hij: intracommunautaire levering, vrijgesteld van btw, artikel 39bis WBTW.
      • Een ander beeldend kunstenaar verkoopt een schilderij aan een Japanner. Het schilderij wordt vanuit België naar Japan verstuurd. Ook hier rekent de beeldend kunstenaar geen btw aan. Op de factuur wordt vermeld: uitvoer, vrijgesteld van btw, artikel 39 WBTW.
    • Facturen bewaren: inkomende en dubbels van de uitgaande facturen moet je 7 jaar bewaren.
    • Boekhouding voeren:
      • boek voor inkomende facturen;
      • boek voor uitgaande facturen;
      • dagboek van ontvangsten per bedrijfszetel;
      • centralisatieboek, wanneer er meerdere bedrijfszetels zijn;
      • teruggaafregister;
      • tabel der bedrijfsmiddelen;
      • klantenrekeningen;
      • register van verzonden goederen;
      • register van toegezonden materialen.
    • Btw betalen: uiterlijk de 20ste van de maand volgend op het aflopen van het kwartaal of de maand waarop de aangifte betrekking heeft.
    • Klantenlisting opstellen met afnemers-belastingplichtigen en omzet.
    • Opgave van intracommunautaire goederen en diensten (bij verlegging van btw naar buitenlandse klant): elk kwartaal (tenzij nihil-listing).
x

Cookies

Deze website gebruikt zowel functionele als niet-functionele cookies. Voor het plaatsen en uitlezen van niet-functionele cookies hebben wij uw voorafgaande toestemming nodig; voor functionele cookies niet. U kunt het gebruik van cookies later nog wijzigen en uw voorkeuren aanpassen.
Meer info in ons Cookiebeleid.
Akkoord