Voordelen van een vzw tegenover een feitelijke vereniging

Redenen om een rechtspersoon op te richten

Mensen die samen een project willen realiseren kunnen dit natuurlijk gewoon doen, zo'n groep wordt dan beschouwd als een feitelijke vereniging.
 
Er zijn heel wat redenen aan te halen waarom de oprichting van een vzw, stichting of een commerciële vennootschap (zoals een cv of bvba) een interessante optie zou kunnen zijn. Hieronder overlopen we de voornaamste redenen die mensen ertoe bewegen tot dergelijke oprichting over te gaan.
Vooraf is het echter nog goed erop te wijzen dat dergelijke oprichting goed doordacht moet zijn, net zoals de keuze voor de keuze voor deze of gene samenwerkingsvorm. Er kunnen argumenten zijn tegen de oprichting, er zullen er ook zijn die net in het voordeel pleiten. Iedere keuze heeft voor- en nadelen. Op enkele van die argumenten en redenen gaan we elders dieper in. Daarom is het verstandig voorafgaand goed te overleggen én, indien nodig, deskundige hulp in te roepen.
 

Aard van de activiteiten

De aard van de activiteiten kan het aangewezen of noodzakelijk maken een vzw, stichting of een commerciële vennootschap op te richten.
 
Enkele voorbeelden:
  • Heel wat subsidiereglementen bepalen dat de aanvrager een vzw moet zijn om in aanmerking te komen;
  • Voor vennootschappen bestaat er dan weer vaak een vergelijkbare verplichting / voorwaarde in het licht van de aanvraag van vergunningen.
De aard en omvang van de activiteiten alsmede de eraan verbonden verbintenissen en risico's zullen de keuze in de richting van een vzw of een vennootschap sturen.
 
De oprichting van een rechtspersoon is noodzakelijk als een vereniging/vennootschap over onroerende goederen wil beschikken, als de vereniging schenkingen of legaten wil aanvaarden of als de rechtspersoonlijkheid een noodzakelijke voorwaarde is voor het toekennen van overheidssubsidies of het verlenen van een erkenning of vergunning.
 
De oprichting van een rechtspersoon is aangewezen als de vereniging over belangrijke geldsommen zal beschikken en deze ook juridisch en fiscaal wil afscheiden van het persoonlijk vermogen van haar leden of vennoten of aansprakelijkheidsrisico's zal lopen.
 
Wanneer de oprichting van een rechtspersoon dan aangewezen lijkt, moet het van het type van de activiteit afhangen voor welke rechtspersoon wordt geopteerd (vzw, stichting, vennootschap). Activiteiten gericht op winst én het uitkeren van die winst naar de personen actief in de rechtspersoon nopen de oprichting van een commerciële vennootschap. 
 

Rechtspersoonlijkheid

Na de oprichting beschikken zowel vzw's als (de meeste) commerciële vennootschappen over rechtspersoonlijkheid.
 
Het begrip rechtspersoon is een "fictie" van het recht om ervoor te zorgen dat niet enkel natuurlijke personen in ons rechtssysteem handelingen kunnen stellen waaraan het recht gevolgen verbindt (dergelijke handelingen worden rechtshandelingen genoemd).
 
Een rechtspersoon wordt in het rechtsverkeer derhalve, net als een natuurlijk persoon van vlees en bloed, als persoon behandeld. De rechtspersoon heeft een eigen naam, een eigen adres, een eigen vermogen, eigen rechten en plichten,....
 

Beperking van de aansprakelijkheid

Via de oprichting van een rechtspersoon wordt de aansprakelijkheid van de personen achter de samenwerkingsvorm aanzienlijk beperkt.
In tegenstelling tot een feitelijke vereniging (in wezen niets anders dan een feitelijke groepering van mensen), is er bij een rechtspersoon een scheiding tussen het vermogen van de rechtspersoon (vzw/vennootschap) en dat van de mensen achter de rechtspersoon.
 
Hierdoor wordt het vermogen van de initiatiefnemers veilig gesteld tegen eventuele schuldeisers. Het betreft echter geen absolute veiligheid. Absoluut in de betekenis van ‘onder alle omstandigheden’. Vooreerst is het mogelijk dat de schuldeiser maar bereid is te contracteren als de natuurlijke personen betrokken bij of verbonden met de rechtspersoon zich mede engageren. Bij het afsluiten van een lening bijvoorbeeld zal de financiële instelling meestal, zo niet altijd, eisen dat er ook een persoonlijke borg is van de bestuurders. Via deze borgstelling kan, indien de rechtspersoon die de lening heeft afgesloten haar verplichtingen niet kan nakomen, de financiële instelling het privé-vermogen van de natuurlijk persoon aanspreken. Sinds 1 december 2007 wordt dit principe enigszins gemilderd in het kader van de kosteloze borg.
 
Van een bestuurder mag men verwachten dat hij handelt als een goede huisvader. Is dit niet het geval kan bestuurdersaansprakelijkheid spelen. Op die manier kan opnieuw het privé-vermogen in het gedrang worden gebracht. Specifiek voor vennootschappen kunnen ook de oprichters aansprakelijk gesteld worden.
 
En tot slot kan de veiligheid van de rechtspersoonlijkheid ‘verdampen’ indien de rechtspersoon oneigenlijk gebruikt wordt. We denken hier bijvoorbeeld aan een vzw met als hoofdactiviteit een handelsactiviteit. Daar het tot het wezen van een vzw behoort dat zij niet als hoofdactiviteit een handelsactiviteit kunnen hebben, zijn vzw’s met als hoofdactiviteit een handels- of nijverheidsactiviteit in se commerciële maatschappen. De bestuurders van een dergelijke vereniging zijn handelaars. Met alle gevolgen van dien. Niet alleen hun privé-vermogen kan worden aangesproken door de schuldeisers, maar ze kunnen zelfs ten persoonlijken titel failliet verklaard worden.
 

Contracten sluiten, verbintenissen aangaan

Een feitelijke vereniging kan geen contracten sluiten, waardoor het in een geval van een contract (tot aankoop, verzekering, ...) nodig is dat iedereen deelneemt aan de (onderhandelingen en) ondertekening van het contract. Een feitelijke vereniging kan derhalve ook geen eigenaar zijn. Er is hoogstens sprake van een doelvermogen. Een vermogen dat wordt aangewend voor een bepaald doel, doch waarvan de leden van de feitelijke vereniging in onverdeeldheid eigenaar zijn.
 
Een rechtspersoon heeft in vergelijking hiermee een aanzienlijk voordeel: een VZW of een vennootschap met rechtspersoonlijkheid kan zich immers laten vertegenwoordigen door een beperkte groep bestuurders of zelfs een, speciaal daartoe aangewezen, vertegenwoordiger. Onder bepaalde voorwaarden kan een rechtspersoon zich dus laten vertegenwoordigen door één persoon (vaak is dit de afgevaardigd-bestuurder).
 

Verzekering

Aangezien een vereniging of vennootschap aanzienlijke risico's aangaat (door het ondernemen van activiteiten, het organiseren van publieke manifestaties...), is het vaak ten zeerste aanbevolen de gepaste verzekeringen af te sluiten.
 
Voor een feitelijke vereniging zal het uiterst moeilijk zijn een verzekeringspolis af te sluiten. Een rechtspersoon daarentegen is zonder problemen een contractspartij voor de verzekeringsmaatschappij.
 
x

Cookies

Deze website gebruikt zowel functionele als niet-functionele cookies. Voor het plaatsen en uitlezen van niet-functionele cookies hebben wij uw voorafgaande toestemming nodig; voor functionele cookies niet. U kunt het gebruik van cookies later nog wijzigen en uw voorkeuren aanpassen.
Meer info in ons Cookiebeleid.
Akkoord