Recept voor goede overeenkomsten

Op zoek naar een actieve consensus.

Een overeenkomst is pas een modelovereenkomst als ze positief beantwoordt aan alle juridische, praktische en ethische criteria in een specifiek geval, en dit model kent geen universele toepassing. Er bestaan dus geen modelovereenkomsten. Alleen “modellen van”.

Schriftelijke overeenkomsten zijn doorgaans wel steeds juridisch doordacht, maar vergeten soms dat er in de eerste plaats moet voldaan worden aan de wensen van de contracterende partijen.

 

Ik wil, jij wilt, wij willen!

Het opzet van een overeenkomst is dat deze wordt uitgevoerd. De niet-uitvoering van een overeenkomst verstoort immers steeds het goede verloop van een project of een werking. Dat is altijd een verliespost die moet worden vermeden. Geen enkele strafclausule kan dit verlies echt dekken (tenzij het een doel op zichzelf is).

Een onderzoek over conflictmanagement stelt vast in welke omstandigheden een overeenkomst deels of geheel niet nageleefd wordt of wanneer haar uitvoering aan kwaliteit inbindt:

  • Eén van de contractanten kan de overeenkomst moeilijk of niet nakomen omdat de voorwaarden niet of moeilijk te verenigen zijn met een probleemloze praktische uitvoering van de verbintenis. 
  • Eén van de contractanten wil in latere instantie de overeenkomst niet meer – tenzij met tegenzin- naleven door een gebrek aan belang. Eenzijdigheid van het contract dus. Bijvoorbeeld door te veel verplichtingen of een afstand van rechten zonder dat er iets tegenover staat.
  • Spijt van de overeenkomst omwille van concurrentie met andere plannen of betere opportuniteiten. Er worden dan ‘redenen’ aangewend om zich van de overeenkomst te bevrijden, waarbij soms niet-essentiële tekortkomingen vanwege de andere partij worden ingeroepen.

 

Overeenkomsten dienen dus in het teken van een wederzijds tot gezamenlijk belang te staan. Enkele ingrediënten voor goede overeenkomsten:

  1. Klare taal. Een goede overeenkomst is opgesteld in klare taal met een bijzondere aandacht voor de wederzijdse problematiek van de uitvoering, zonder verborgen angeltjes, en zonder dubbele interpreteerbaarheid.   
     
  2. Eenzijdigheid is te vermijden.Een goede overeenkomst steunt op een actieve consensus met respect voor de immanente rechten van partijen. Met andere woorden: eerder beschermend dan rechten ontnemend, zodanig dat partijen er wel degelijk belang bij hebben en houden de overeenkomst na te leven, in een sfeer van mededaderschap.
     
  3. Geen nutteloze ballast.Schrap bedingen of regelingen waarin beide partijen geen echt belang hebben, die overbodig zijn en/of pas in de toekomst echt bepaald kunnen worden. Het essentiële dient centraal te blijven. M.a.w. geen ‘strakke’ contracten met irrelevante details, die later een ‘steen des aanstoots’ zouden kunnen betekenen. Sommige overeenkomsten zijn nu eenmaal complex en de uitvoering is soms onvoorspelbaar. Voorzie wel in het contract dat voor de onvoorspelbare factoren aparte afspraken moeten gemaakt worden.
     
  4. Praktische afdwingbaarheid. Contracten die commissielonen, intellectuele rechten en deelname in de winst tot voorwerp hebben, en vorderingen die niet vooraf te begroten zijn, moeten voor de verkrijger de praktische criteria vermelden over de werkwijze voor controle en begroting.

     

  5. Onderscheid maken tussen overeenkomsten B2B en B2C. Overeenkomsten met consumenten vallen onder de Wet ter Bescherming van de Consument. Soms is vermelding van welbepaalde clausules vereist, al dan niet in een voorgeschreven vorm, en op straffe van nietigheid (cfr. “Verplichte vermeldingen en verboden clausules” - Wet Bescherming Consument).

Als beide contractanten ondernemers zijn dan is er vrijwel een volkomen wilsautonomie die de partijen tot wet strekt.

 

Als je een overeenkomst opstelt, handel dan met empathie en stel jezelf in de plaats van jouw medecontractant. Het komt jezelf ook ten goede. Goede overeenkomsten liggen aan de basis voor een goede en voortgezette samenwerking.

Geef daarom vooraf inzage van het contract. Teken ook zelf nooit een overeenkomst zonder voorafgaande inzage. Overeenkomsten kunnen immers ook besproken worden.

 

Belang van een duidelijk omschreven overeenkomst bij een geschil.

Wist je dat er een drempel bestaat opdat je al dan niet in beroep kunt gaan tegen een beslissing van een burgerlijke rechtbank? Sinds september 2014 zijn de meeste tegensprekelijke vonnissen in burgerlijke zaken tot een waarde van 1.860 euro (Vredegerecht) of 2.500 euro (Rb. Koophandel/Rb Eerste Aanleg) uitgesproken in eerste en laatste aanleg. Dit wil zeggen dat men geen beroep kan aantekenen tegen zo een vonnis. Alleen bijzondere rechtsmiddelen zoals Voorziening in Cassatie zijn nog mogelijk.

Ook in geval van een geschil is het dus meer dan ooit van het allerhoogste belang dat jouw overeenkomsten héél duidelijk zijn en niet vatbaar voor meerdere interpretaties, zodat de rechter een juist en éénduidig oordeel kan vellen.

x

Cookies

Deze website gebruikt zowel functionele als niet-functionele cookies. Voor het plaatsen en uitlezen van niet-functionele cookies hebben wij uw voorafgaande toestemming nodig; voor functionele cookies niet. U kunt het gebruik van cookies later nog wijzigen en uw voorkeuren aanpassen.
Meer info in ons Cookiebeleid.
Akkoord