Wist je dat het kunstenaarsstatuut geen apart statuut is in de sociale zekerheid? Als kunstenaar kies je voor het werknemers- of zelfstandigenstatuut. Die keuze heeft gevolgen voor je sociale bijdragen en sociale bescherming (o.a. werkloosheid), je belastingen en of al je dan niet btw moet aanrekenen.
Sociale zekerheidsstatuten in België
In België bestaan er drie statuten:
- Werknemersstatuut: een werknemer is met zijn werkgever verbonden door een arbeidsovereenkomst. Er is een gezagsrelatie.
- Ambtenarenstatuut: personen die werken voor de openbare sector en vast benoemd zijn (of een daarmee gelijkgesteld statuut).
- Zelfstandigenstatuut: een persoon die niet werkt als werknemer of als ambtenaar, maar toch een beroepsactiviteit heeft . Er is geen gezagsrelatie tussen de zelfstandige en de opdrachtgever.
Kunstenaar: werknemer of zelfstandige
De algemene regels bepalen dat er bij een werknemer sprake is van gezag, bij een zelfstandige niet. Maar bij kunstenaars geldt er een speciale regel. Ook als ze geen arbeidsovereenkomst hebben, worden ze als werknemer beschouwd onder bepaalde voorwaarden:
- Ze leveren een artistieke prestatie en/of produceren een artistiek werk (bijvoorbeeld optredens, portretten maken).
- Ze werken voor een natuurlijk persoon of een rechtspersoon (vzw, bvba enz.).
- Ze krijgen daarvoor een loon (geen kostenvergoeding!).
De werkgever is diegene die de kunstenaar betaalt.
Als je als kunstenaar kunt aantonen dat je socio-economisch onafhankelijk bent, kun je ook kiezen voor het zelfstandigenstatuut
Kunstenaarsstatuut?
Het kunstenaarsstatuut is dus geen apart sociaal zekerheidsstatuut (met aparte sociale bijdragen en een aparte sociale zekerheidsbescherming). Een kunstenaar wordt ingepast in de bestaande statuten (werknemer of zelfstandige). Het is eenvoudigweg het gegeven dat je een artistieke opdracht tegen betaling levert, wordt gelijkgesteld met een werknemer, tenzij je kiest voor het zelfstandigenstatuut.
Waarom deze gelijkstelling met werknemer? Een werknemer geniet een betere sociale bescherming dan een zelfstandige. Zo ontvangt een werknemer een hoger pensioen, is beter beschermd als hij ziek wordt enzovoort. Ook belangrijk is dat enkel werknemers rechten opbouwen voor een werkloosheidsuitkering.
Niettemin kan je kiezen voor het zelfstandigenstatuut, als je deze sociale bescherming als werknemer niet nodig hebt (bijvoorbeeld omdat je al werkt als werknemer) of als je deze bescherming niet wilt. Het is dus een keuze.
Veel kunstenaars noemen het gegeven dat als ze een opdracht hebben, werken als werknemer en als ze geen opdracht hebben terug vallen op een werkloosheidsuitkering het kunstenaarsstatuut. De werkloosheidsreglementering kent immers bijzondere voordelen toe aan kunstenaars. Dit is eigenlijk niet het kunstenaarsstatuut, maar wel een gevolg ervan (als je werkt als werknemer, bouw je rechten voor een werkloosheidsuitkering op). Ontdek meer informatie over werkloosheid.
Verwante informatie:
